کانی بالیسم

th posht

کانی بالیسم در طیور رفتاری ست که در طی آن یک پرنده به پوست پرنده دیگر نوک زده و گوشت آن را می­ بلعد. این معمولاً در گله مرغ تخمگذار رخ می دهد، هر چند می تواند در میان بوقلمون ، قرقاول و سایر گونه های طیور نیز رخ می دهد. کانی بالیسم می تواند منجر به کندن شدید پر گردد به طوری که مناطق عریان بر روی پوست پرنده را به دنبال خواهد داشت. [۱] کانی بالیسم می تواند منجر به مرگ و میر قابل توجهی در گله شود و همچنین به دلیل ایجاد استرس باعث کاهش تولید در طیور آسیب دیده می­گردد. نوک زدن به مخرج که کانی بالیسم کلوآک نیز نامیده می ­شود فرم جداگانه­ای از کانی بالیسم می ­باشد که پرها در وضعیت خوبی بوده و کانی بالیسم منحصراً محدود به کلوآک می­ گردد.

گونه ­های طیور که کانی بالیسم را نشان می­ دهند همه چیز خوارند. به عنوان مثال، مرغ در طبیعت اغلب در خاک به جستجو برای دانه ها، حشرات و حتی حیوانات بزرگتر مانند مارمولک و موش جوان می­پردازند [۲] اگر چه به طور عمده در بلوغ گیاهخوار هستند. [۱] نوک زنی به پر شروع یک جراحت است که انگیزه نوک زنی را در پرنده ­های دیگر بر می­ انگیزد. در سیستم های فارمی بسته رفتار نوک زنی به راحتی توسط پرنده های زیادی دیده می­ شود و فرار پرنده ای که مورد کانی ­بالیسم قرار می­ گیرد پرنده ­های بیشتری را جهت این رفتار تحریک می ­کند[۳].

جوجه­ ها و بوقلمون در شرایط نرمال از دانه ­ها و گوشت تغذیه می­ کنند اما در شرایط خاص می­ توانند گوشتخوار و حتی کانی­بالیستیک شوند. در جوجه­ های کوچک نوک زدن به پا اولین نشانه بوده و نوک زدن به پر در مراحل بعدی قرار می­ گیرد. ریشه پرهای نرم که از خون پر شده اند برای کانی بالها اشتها آورند. دسترسی به پرهای کوچک روی پشت و بالها جهت نوک زنی راحت ترمی­باشد. نوک زنی در محدوده دم و مخرج نیز اتفاق می افتد. اولین خونی که از پرنده جاری می­شود عیناً توسط پرنده­های کناری دیده شده و آنها نیز به نوک زدن به خون و گوشت پرنده قربانی مشغول می­شوند. اگر این پرنده از فارم برداشته نشود یا درمان نگردد تا حد مرگ نوک زده می­شود و دیگر پرنده ها نیز برای کانی بالی ترغیب خواهند شد. شیوع کانی بالیسم از گله ای به گله دیگر و از فصلی به فصل دیگر متفاوت است. بنا بر گزارشات در موارد شدید حتی موجب مرگ و میر بالا شده است. حتی اگر مرگ و میر هم در حد کم نگه داشته شود بازار پسندی کاهش می­یابد. کبود شدن و پارگی پوست و آثار زخم در مناطق نوک زده از نتایج این رفتار می­باشد. دلیل کانی ­بالیسم نامعلوم و پیچیده بوده و احتمالاً تحت تاثیرتغذیه پرندگان، ژنتیک و مدیریت می­ باشد[۴].

 

فاکتورهای تغذیه­ ای

کاهش هر یک از مواد مغذی ممکن است موجب تخریب اشتها و تشویق کانی­ بالیسم گردد. همچنین فاکتورهای ویژه حیاتی وجود داشته که موجب ممانعت از کانی­ بالیسم می­ گردد و یا برخی از فاکتورها به دلیل حضور در جیره منجر به این رفتار می­ گردد. مطالعه بروز کانی­ بالیسم در غذای محتوی مقادیر بالای ذرت حاکی از آن است که ذرت دارای کمبود فاکتورهای ممانعت کننده کانی­بالیسم و یا محتوی فاکتورهای تحریک­ کننده کانی­ بالیسم می­باشد. مطالعات مکرر نشان داده است فیبر و مخصوصاً سبوس جو دوسر هم در این فرآیند نقش دارد. به نظر می­رسد مواد معدنی از جمله کلریدسدیم، کلرید کلسیم و منگنز نیز در این فرایند ایفای نقش می­کنند. مکمل­های پروتئینی ویژه ممکن است فاکتورهای محدود کننده داشته باشند. یک مثال خوب از این آزمایش در بخش طیور دانشگاه کالیفرنیا انجام گرفته است. یک وقوع شدید کانی­ بالیسم در جوجه­های مرغ مادر در جیره آزمایشی که شامل برنج پوست کنده و پودرماهی بوده دیده شده است.

 

فاکتورهای مدیریتی:

بسیاری از فاکتورهای مدیریتی وجود دارند که نقش مهمی را در پدیده کانی­بالیسم ایفا می­کنند از جمله: شلوغی، ناکافی بودن امکانات آبخوری و غذاخوری و نگه­داری پرنده در بسترهای سیمی.

 

فاکتورهای ژنتیکی:

پرنده­ هایی که از هچری­های مختلف و تحت تغذیه و مدیریت یکسان بودند جز در یک مورد بقیه دچار کانی­بالیسم نشدند. این نکته نقش ژنتیک را در کانی­بالیسم نشان می­دهد. همچنین جیره مرغان مادر نیز می­ تواند در این مورد موثر بوده و مشکل در این مورد هم تغذیه­ای باشد. اما اختلاف نژادی وجود داشته است. مشخص نشده است که این استعداد مربوط به همنوع خواری کردن است یا همنوع خواری شدن[۴].

 

تشخیص تفریقی:

کانی­بالیسم ممکن است با جراحات تروماتیک بدن و بیماری­هایی که موجب اسهال خونی می­گردند اشتباه گرفته شود[۵].

پیشگیری و درمان:

فاکتورهای تغذیه­ای مختلفی جهت پیشگیری از کانی­ بالیسم پیشنهاد شده است که از میان آنها میتوان از منگنز، نمک اضافه، سبزیجات تازه، انواع مختلف فیبر مانند سبوس گندم و جو دوسر نام برد[۴].

پیشنهادات مدیریتی جهت جلوگیری از کانی­بالیسم عبارتند از:۱- ممانعت از ازدحام پرنده در واحد سطح ۲- در نظر گرفتن امکانات آبخوری و دانخوری در حد کفایت ۳- نور رنگی قرمز یاقوتی که موجب می­شود قسمتهای خونی بدن پرنده نوک­زده دیده نشود.۴- استفاده از داروهای ضدنوک زنی که طعم ناخوشایندی برای پرنده دارد.۵- نوک چینی که قطعی ترین روش در کنترل کانی­بالیسم است که در طی آن در حدود نیمی از نوک بالا بدون خونریزی توسط چاقوی داغ یا آهن داغ برداشته می­شود[۴].

 نویسنده: دکتر زینب مرادی

منابع:

  1. Savory, J., (2010). Nutrition, feeding and drinking ehavior, and welfare. In The Welfare of Domestic Fowl and Other Captive Birds, I.J.H. Duncan and P. Hawkins (Eds). Springer. Pp. 165-188
  2. Gerard P.Worrell AKA “Farmer Jerry”. “Frequently asked questions about chickens & eggs”. Ferry Landing Farm & Apiary. Retrieved 14 November 2011.
  3. Riber, A.B., Nielsen, B.L., Ritz, C. and Forkman, B., (2007). Diurnal activity and synchrony in layer hen chicks (Gallus gallus domesticus). Applied Animal Behaviour Science, 108: 276–۲۸۷

۴٫Wilbor o. Wilson. Causes of problems complex and probably involve nutrition, genetics

and management. The above progress report is based in part on Research Project

No.67703.

  1. Handbook of poultry disease important in africa edited by Carol Cardona and Peter L

Msoffe.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *